BERICHTEN UIT DE BAJES (6)

Door Micha Kat

Ik zit op de werkzaal samen met 2 Hindoestaanse Nederlanders, een Irakese Nederlander, een Litouwer, een Colombiaan, een Pool, een Albanees en een gewone witte Nederlander. Ik sta hier bekend als de ‘Jood’. Enkele weken geleden riep een Surinamer op mijn afdeling opeens “Hij is Joods”. Hoe zou hij daarbij komen? Ik counterde direct met “Moet je geld van me lenen? Of zal ik viool komen spelen? “. Ik moet denken aan de dagvaarding van Nicole Vogelenzang. Onder de kop ‘Zaaksdossier Holocaust” staat onder meer: “Hij heeft zich opzettelijk beledigend uitgelaten over Joden wegens hun ras en/of godsdienst”.

Het groepje in de werkzaal is representatief voor de totale populatie van mijn afdeling (F) van 48 cellen. Rond de tien daarvan zijn dubbelcellen. Een paar daarvan zijn echter weer enkelvoudig ‘bewoond’, zodat mijn afdeling uit ruim 50 gedetineerden bestaat. Ik schat dat er per week zo’n 5 nieuwe gezichten bijkomen. Uiteraard verdwijnen er regelmatig ook mensen, maar daarvan ben je bijna nooit getuige. Ik ben op deze afdeling de volgende delicten tegengekomen: geweld (vaak uitvergroot tot ‘poging tot doodslag’), zowel in de ‘zakelijke sfeer’ als binnen relaties, drugsdelicten, overvallen, diefstal (veel recidiverende winkeldieven) en ‘belastingfraude’. In Haarlem, waar ik eerst zat, zaten ook moordenaars en grote drugscriminelen. De sfeer was daar veel grimmiger en het regime strenger.

Hier zou ik de sfeer eerder ontspannen willen noemen. Iedereen helpt elkaar en zelfs is er iemand die ‘kookt’ voor wie ‘intekent’ op zijn ‘catering-service’. Hij bereidt zijn maaltijden volledig in de magnetrons in de recreatiezaal, want een fornuis is er niet. De ‘betaling’ geschiedt via de bestellijsten voor de gevangeniswinkel: de één bestelt het vlees, de ander de groente, weer een ander de sauzen en een vierde de kruiden e/o de rijst/spaghetti. Voor rond 8 € krijg je zo een hele week smakelijke maaltijden die worden ‘uitgeleverd’ in de zwarte bakjes waarin iedereen zijn gratis maaltijden krijgt van de P.I. Veel daarvan worden dus weggegooid. De kok is een extreme ADHR’er: naast zijn bijna full-time baan als ‘afdelingskok’ zit hij in de ‘GeDeCo’(de gedetineerden commissie), en is hij ook nog adviseur en vraagbaak voor de hele afdeling. Overdag rent hij rond over de afdeling en ’s nachts speelt hij computer-games. Deze ‘super-figuur’ werkt niet bij mij op de zaal, maar in de zaal ernaast.

Ook op mijn werkzaal is de sfeer uiterst relaxt. Het is donderdag en dan is er volgens het rooster een ‘shift’ van 8:00 tot 11:30. Maar voordat de zaak op gang komt is het 8:30 en om 9:30 is er een pauze die vaak duurt tot ver na tienen. Het werk bestaat nu uit het oprollen van stroken plastic waarvan het begin en het einde moeten worden gemarkeerd met stukken gele tape. Op mijn zaal heb je de keuze uit het snijden van tape, het plakken van de tape op de uiteinden van de stroken, het oprollen van de stroken en het verzamelen van de opgerolde stroken van de diverse tafels om ze in dozen te leggen die vervolgens worden gesloten door de ‘werkmeester’. Het hele proces is amper serieus te nemen en de werkmeesters zijn meer bezig het tempo te drukken dan om het op te zwepen. Er is te weinig werk en het kost grote moeite om alle gedetineerden aan de slag te houden, zelfs voor slechts een deel van de shift. De banden plastic zouden zijn bedoeld om ‘grote bloemstukken in te pakken’. Koffie en thee zijn op zaal permanent beschikbaar in ongelimiteerde hoeveelheden. Schaakborden en speelkaarten vullen de pauze en andere ‘lege momenten’ en de radio schalt op volle toeren. 538. Het is de enige zender die de P.I. aanbiedt, ook via de ‘celradio’s’ – behalve Radio Rijnmond dan. Volstrekt krankzinnig word je van dat 538. De laffe, voorspelbare ‘humor’, het gehinnik van de dj’s om hun eigen en andermans ‘grappen’, de eindeloze herhaling van dezelfde muziek, de structurele oversekstheid …. Maar wie weet, misschien zijn de andere zenders nog wel veel erger. Dat 538 zal echter altijd verbonden blijven met mijn periode als gedetineerde.

Het is over elven. De witte Nederlander veegt de werkzaal aan en ik verzamel de plastic bekertjes van de koffie en de thee. Morgen is de andere werk-shift afgelast. “Dan kunnen jullie lekker uitslapen” zegt de werkmeester. De complete afdeling stroomt uit de drie werkzalen samen op de gang, wurmt zich door het detectie-poortje en neemt – in groepjes van 5 – de trap naar boven. Om 11:30 loop ik mijn afdeling weer binnen en stap in mijn cel, F-27. De maaltijd – macaroni met ei – staat al klaar, met een sinaasappel, een bekertje vruchtenyoghurt, twee kleine kuipjes smeerkaas en een pakje boterhammenworst.

Print Friendly, PDF & Email
Share